Pani Dobra Rada

Uwielbiam wszelkiego rodzaju doradców... Ekspertów którzy najpierw odmienili swoje życie, odkryli siebie na nowo, a teraz tę wiedzę tajemną chcą przekazać innym. 

Oni mają patent i sposób na wszystko, mają rację. Czasem nawet biorą za to spore pieniądze. Nie zaraz że towarzyszą, ale stawiają przed nami wyzwania, wytyczają cele, budują ścieżkę działań czy kariery - trochę jak w sporcie czy w wyczynie. Trening mentalny, połączony z obudową i nadbudową ideologiczną.

Przyspieszają zmianę nawet kosztem jej trwałości. Wydają poradniki lub cale książki... Lansują się w mediach, jak gdyby ich produkt był uniwersalny. Unikalny i uniwersalny jednocześnie... Są jak alchemicy, którzy pierwsi wpadli jak z ołowiu zrobić złoto, coś z niczego. 

Oddalają pracę i wysiłek, pot i łzy na rzecz "szczęśliwych rozwiązań". W ogóle są to takie oczywistości, że za chwilę głupio nam i żałujemy, że sami na to nie wpadliśmy. Rozwiązanie problemu było oczywiste i znajdowało się tak blisko, że tylko my mamy problem ze wzrokiem czy innymi doznaniami. Jasnowidze... Siedzą w naszych głowach, a my - w ich kieszeniach.

Co innego cała rzesza osób pomagających, przyjaciół, specjalistów "niższego rzędu" czyli tych co mozolnie służą na szczeblach przedszkoli czy szkół, diagnozując lub wspierając - pracują z dziećmi w grupie, w klasie. Wiecie, taki perm czy kreda... dinozaury dookoła, las paproci, grad meteorów i gdzieś tam - my... Archaiczne czasy, archaiczne metody - obserwacja, wywiad, zabawa, rysunek i rozmowa. 

Wiecie jak wygląda ta codzienność bez fajerwerków, makijażu i ulepszaczy??? No właśnie, to niezliczona ilość powtórzeń i prób, uników i kolejnych podejść. Reagowania na opór, negację a czasem na wycofanie się i ucieczkę. Taka ludzka codzienność, czasem nudna, często szara. 

Zbawcza misja, szereg niepowodzeń i jak borowiki w lesie, z rzadka - takie cuda. 

Przemoc wobec dzieci

Dziecko ma prawa. Gdyby można było odwrócić proporcje - to te mniejsze dzieci, powinny mieć największe prawa - do życia, bezpiecznego i dostatniego oraz w ogóle, do przyjścia na świat chciane i kochane.

I te zwyczajowe, i te zapisane... Wszystkie one zostały nazwane i sformułowane w Międzynarodowej Konwencji Praw Dziecka, strzeże ich przyjęty międzynarodowy dokument, chroni Unicef. Już jutro my w Polsce będziemy obchodzić 35 rocznicę ratyfikacji tej konwencji. Z dumą... ale czasem z zakłopotaniem, co nam zostało i (z) czym żyjemy dziś. 

Prawie codziennie pojawia się informacja w mediach o krzywdzie dziecka lub dzieci, wiele z nich czeka na dom i kochającą rodzinę. W wypadkach - tracą rodziców lub innych bliskich. Dziecko ma gorzej, samo sobie nie może pomóc, postanowić, zmienić sytuacji tak łatwo i szybko, wyprowadzić się czy zadecydować o sobie. Jego autonomia jest zawsze warunkowa...

Jesteśmy na ulicy, w sklepie, w urzędzie czy na placu zabaw wielokrotnie świadkami nadużywania władzy i zwyczajnej przewagi przez dorosłych. Patrzymy, ale boimy się zareagować, wkroczyć, powiedzieć - wyrazić swoje zdanie... Ratować. Odnieść się do sytuacji kiedy dziecko reaguje niepokojem, krzykiem czy nieposłuszeństwem, bo może jest zmęczone... Oczekiwaniem, tłokiem, zamieszaniem czy krzykiem. W późnej godzinie popołudnia każdy miałby dosyć - ono też już swoje godziny spędziło w głośnej grupie w przedszkolu czy żłobku. Tak jak my - potrzebuje już ciszy, bezpiecznej przystani, spokoju. Kolejne zakupy, kolejka u lekarza czy droga w autobusie do domu, też męczą. Po kilku godzinach nie są żadną przyjemnością. Albo ogłupia je tablet, albo zagłusza hałas muzyki zapętlonej na hali marketu.

Jeśli widzimy już zniecierpliwionego rodzica, a czasem jesteśmy świadkiem poniżających wyzwisk, szarpania i bicia – musimy zareagować. Nie liczmy, że ktoś inny to zrobi za nas. Trzeba pokonać swój strach, obawę przed nadużyciem - poprosić spokojnie i stanowczo, by rodzic przestał. Warto opowiedzieć się po jego stronie - jest słabsze i samo się nie zasłoni, a przecież widzimy i wiemy - jak się czuje to dziecko, czasem samo mówi czego potrzebuje, kiedy indziej - zróbmy wysiłek i zadajmy to magiczne pytanie właśnie jemu.

A gdy zza ściany dobiega rozdzierający płacz i krzyk, trwa lub zrywa się z czasem, ktoś milknie, warto by samemu być spokojnym – po prostu zapukać do drzwi i sprawdzić, co się dzieje. 

Jeśli dzieje się źle – musimy dodatkowo zadzwonić na policję. To oni pomogą rozpoznać sytuację, a my - odzyskamy spokój. Wiem, istnieje obawa bo to nasz sąsiad. Bo spotykamy się w windzie. Obawa, że ktoś kogo znamy naje się wstydu, odczuje jakieś piętno, ocenę? Trudno. Czasem wstyd daje do myślenia. Czasem to pierwszy kro do zmiany, do zatrzymania się - opamiętania... 

Jeśli w końcu całe społeczeństwo zacznie reagować na przemoc wobec najmłodszych, powstanie nowa wartość - i nowa reguła: dziecko także zasługuje na szacunek. Może nawet zrealizujemy tę, jaka zarysowana jest na papierze. Dogonimy w końcu w tej dziedzinie postęp cywilizacyjny, jaki nastąpił gdzie indziej, a u nas - raczkuje.

Ostatecznie odniesiemy się w życiu i postępowaniu do słów Jezusa: „wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci Moich najmniejszych, Mnie uczyniliście”. No chyba, że nie uczyniliśmy!

Worek ziemniaków

Czasem gdy przypatruję się relacjom domowym oraz słucham wypowiedzi rodziców, zaczynam myśleć, że dzieci - lub tylko któreś dziecko są przeszkodą w realizacji planów, celów, kłopotem w karierze, kimś z kim się borykamy, bo potrzebuje czasu i uwagi. Rodzic chce się rozwijać i zmieniać, budować swój potencjał, kończyć kolejne studia i kursy... Awansować, móc zostać w pracy po godzinach, uczestniczyć w spotkaniach integracyjnych nawet gdy ma do przygotowania wigilijne przysmaki. Podróżować bez "przeszkód" i hałasu. Bawić się lub wykańczać dom - gniazdo, ale "coś", "ktoś" wiecznie wiąże go i domaga się obecności, wyłączności - poświęcenia... Przytulenia na dobranoc. Poczytania przed snem. No właśnie...

W imię czego i w jakiej perspektywie - dla kogo podejmujemy te starania. My dorośli, w dłuższej perspektywie samotni i oderwani od korzeni. Dopiero sami domagaliśmy się czasu i miejsca w życiu naszych rodziców i bliskich, cieszyły nas wspólne święta, wakacje i podróże. Teraz nie chcemy, i nie dajemy tego samego, (nie "podajemy" dalej).

Dokąd zmierzamy, i co stanie się z tymi domami i gniazdami z chłodnym wnętrzem. Wyłożonymi marmurami i pięknym drewnem, betonem komórkowym i stalą. Oderwanymi od ziemi. Oderwanymi od serca... Wyrwanymi z ramion czułych i ciepłych.

Nikt potem - tak jak matka, rodzic, nie nauczy i nie zapewni dobrej, pierwotnej więzi, nie nada sensu pierwszym latom życia. Macierzyństwo to nie tylko uprać, ugotować i nakarmić, ubrać czysto i wypchnąć z domu, to też nie zapłacić za zajęcia i  zawieźć... 

Nie traktujmy dzieci na równi z workiem ziemniaków, które da się dostarczyć i które zabezpieczają nas na zimę, zimę życia... Bo szybko staniemy się samotni w przestrzeniach pustych domów - jakich nie ogrzeje pompa ciepła czy piec konwekcyjny... 

Każda relacja jest niepowtarzalna, i każda ma swój czas...

Ma własną drogę, chwilę i moment... swój bieg.

Nie moje dziecko!!!

Wypowiedzi rodziców już coraz mniej mnie zaskakują, mniej poruszają, im bardziej oderwane są od rzeczywistości, od tematu rozmowy i spotkania. Coraz mniej nawiązują do osoby, która uczestniczyła w zdarzeniu. Wszystko dziś jest zaskoczeniem dla rodziców, zwykle - niemiłym... Na samą propozycję, by przyszli na rozmowę, i że podczas niej będzie kilka osób... już uruchamiają się wszelkie obrony. 

Hasłami jakie budzą u mnie uśmiech, ale nie zrozumienie czy wzruszenie, są: 

Moje dziecko jest niewinne. To nie on/ona... Ono nic nie zrobiło... Broniło się tylko.

Proszę mi pomóc, proszę to załatwić. Dla nas zabrakło (czasu, terminu, uwagi, pomocy).

Żądam... Nie wyobrażam sobie. Jak mogło to właśnie nas spotkać.

To nie ja powinnam dziś tu być, wyjaśniać, wstydzić się -  to znów jakaś on/ona... To oni powinni inaczej wychowywać, zakazać, zmienić się i to szybko, odejść, wypisać się...

Nigdy nie używa takich słów, nie on/ona. Uczymy zupełnie czegoś innego. 

To klasa/grupa. To szok dla nas wszystkich. Był/była zaskoczona.

Uwzięli się...

….

Nie ma już dawno w rozmowie otwartości, gotowości, pokory. Nie ma też spokoju, raczej bliżej wszystkim do histerii. Nie ma rozmowy, jest starcie, spięcie lub walka, przepychanie się, szturmowanie... odwoływanie się do...

Do kogo. Kto jeszcze ma tu być. Prócz nas... Tyle miejsca, tyle zadań - i brak ochoty do zmiany w sobie oraz chęci, by wysłuchać do końca. Przecież jakiś "inny" nie może mieć racji...