Chcę być wyjątkowy dla ciebie

Chcę być wyjątkowy, jedyny... właśnie ten...

Na którego czekałeś, czekaliście... nie smutny, trudny i przerażony, odepchnięty i oddalony mocno. Nie samotny, wyśmiewany - wytykany palcami... Potępiony, odrzucony - usunięty emocjonalnie z rodziny, nie najgorszy spośród dzieci.

Dziecko pragnie potwierdzenia – "jestem dla ciebie ważny". Przecież - nawet chociaż tak to pozornie nie wygląda - jestem w jakiejś dziedzinie lepszy, mocniejszy i mądrzejszy. Uczciwie pracuję nad sobą i staram się... choć efekt jest czasem mizerny.

Dlatego bardzo ważne jest na każdym etapie, gdy tylko rozpoznamy z wrażliwością ten problem – zapewnić taki obszar w rozwoju dziecka, w jakim może ono odnieść sukces. Odpowiada to tak ważnemu wyrażanemu pragnieniu i potrzebie: „doceń mnie”, „dostrzeż mnie”...

Jestem jedyny taki, i wyjątkowy! W grupie takich samych 8 latków czy 10 latków – każdy zasługuje na ten moment „dostrzeżenia”. Wśród identycznych dzieci, tylko pozornie. 

Każdy z nas chce się czuć niepowtarzalny i wyjątkowy! 

Rozpoznajemy w ten sposób potrzeby nie tylko na etapie nauczania początkowego.

Owszem, ten etap w rozwoju i poznawaniu wychowanków jest istotny i ważny – jako jeden z pierwszych. Jednak ponieważ różnicowanie w zakresie zdolności i umiejętności rośnie i zmienia się z wiekiem, często obserwujemy znaczny ich spadek u niektórych dzieciaków. 

Coraz  większe zróżnicowanie pomiędzy uczniami ma miejsce stałe w zespołach klasowych - ujawnia się w różnych sytuacjach, w momentach jakich nie sposób przewidzieć. Może się zdarzyć w każdym wieku naszego dziecka, osobistego dzieciaka czy ucznia w szkole jakiej pracuję. Dokładnie tak, jak zaznaczające się nagle różnice w poziomie i rodzaju naszej motywacji do pracy nad sobą, do zmiany i poszukiwań. Do nauki, do poszerzania wiedzy - jej zakresu ale też odkrywania jej nowych obszarów. Pasji, tajemnic... rodzenia się pytań, rozszerzania się dla nas rzeczywistości i granic poznania.

Nie tylko sytuacja szkolna może być środowiskiem w jakim możemy odczuwać radości i odnosić sukcesy. Warto o tym pamiętać!

Bezradność i brak wpływu na sytuację, niemożność jej poprawy czy wprowadzenia zmiany – powoduje odczucie samotności i poczucie niezrozumienia. Wtedy przeżywanie porażki rozszerzają się na wiele sfer życia... Mają też wpływ na cały rozwój – osobowość dziecka, jego emocje, ale i nastrój chwili... W rezultacie, na całe zachowanie dziecka i jego relacje z innymi.   

Czasem dziecko swoją potrzebę lub trudność osobistą sygnalizuje swoim zachowaniem – będąc już uwikłane w problem czy gdy zostanie odrzucone przez grupę. Będąc ofiarą czy fizycznie słabszym jej członkiem (np. mówi wtedy, że jest poniżane, prześladowane lub opiekunowie czy dyżurujące na przerwie osoby widzą - dostrzegają te liczne sytuacje). 

Dziecko wycofane - ofiara - nie potrafi o tym powiedzieć, nie poprosi wprost o pomoc czy reakcję! To już nie „ukryta potrzeba czy trudność” – to czasem wynik bezsilności czy braku wiary w zmianę sytuacji.

Odczuwanie bezpieczeństwa, komfortu bycia w szkole, akceptacja przez grupę i to, że mnie wreszcie chcą i wybierają np. do rozgrywek, do zabawy, że jestem lubiany i doceniany za uśmiech, każdy czyn, za wkład pracy we wspólne zadanie – jest wielkim pragnieniem dzieci.

Samotność budzi żal i rozgoryczenie. 

Powoduje też że chcemy być zauważeni, jakkolwiek – z czasem nawet poprzez zachowania demonstracyjne, kłopotliwe i trudne. Naganne, drażniące i wreszcie podlegające naganie, karze... Warto wtedy pamiętać, że był lub nadal jest to sygnał... 

Wołanie - najczęściej przybierające formę „trudnego do zaakceptowania zachowania”.

Potrzeby emocjonalne dziecka

Potrzeby emocjonalne dzieci i sposób ich wyrażania są różne, jeśli chodzi o grupę wiekową, ale podobne są ich źródła.

Dziecko z racji swojego wieku, i poziomu rozumienia sytuacji czy relacji – często nie prosi nas "wprost" o to na czym najbardziej mu zależy. Zwykle samo nie do końca wie i rozumie o co mu chodzi...

Nie wyraża więc często samej potrzeby - natomiast czytelnie je sygnalizuje – np. lęk, niepokój, niepewność, zagubienie, brak czegoś. Często w swojej samotności czy rozpaczy – po prostu płacze, szuka kontaktu – bliskości – pragnie dorosłego na wyłączność. 

Siedzi na kolanach u wychowawcy, stara się nie odstępować go na krok. Są to sygnały niezaspokojonych pierwotnych potrzeb – bliskości, bezpieczeństwa czy bezwarunkowej akceptacji. 

W sytuacji jaką potem rozpoznajemy w pracy, w szkole w kontakcie z dzieckiem - jako rozstanie – rozwód rodziców, oddalenie i wyjazd: zdarzają się one często i manifestują w zachowaniu dziecka na co dzień – szczególnie w pierwszych latach nauki. 

Mówi się o deprywacji potrzeb, ich umniejszaniu... niezaspakajaniu patologicznym. 
Dorośli mówią wtedy: przecież to dziecko, cóż ono może wiedzieć, czuć... rozumieć... czego może chcieć... Przecież ma wszystko. Pozornie!!!

Inne potrzeby emocjonalne jakie obserwuję - a z pewnością dziecko nie tylko je ma, ale zawsze je wyraża, gdy nie koniecznie chodzi o ich niezaspokojenie na wcześniejszych etapach życia,  ważne są zawsze. To potrzeba miłości i akceptacji. 

Dziecko i każdy z młodych ludzi, chciałoby się czuć kochane i wyjątkowe w oczach rodziców, ale też w oczach swojego nauczyciela. Więcej niepokoju i trudności oraz ich manifestacja pojawia się wtedy gdy ja, jako dziecko - nie spełniam wysokich wymagań rodziców, nie zaspokajam - cudzych zwykle - ambicji i planów. Ich tęsknoty i marzeń o sukcesie: „nie jestem tak zdolny, oryginalny czy mądry”. 

Zdarzają się tacy uczniowie, dzieciaki - które uczą się szybko negować nie siebie, ale innych. Oni to umniejszają znaczenie zdobywania wiedzy i umiejętności. Taka osoba śmieje się i drwi z innych, przekomarza się „po co i dlaczego mam się tego uczyć”, wreszcie przestaje się przygotowywać na bieżąco i robić regularnie powtórki czy zadania domowe. Przychodzi nieprzygotowana – kolejne obowiązki traktując z ironią. 

Nauczyciele dostrzegając tylko zewnętrzną warstwę i manifestację: „nie pracuje, nie przygotowuje się” – pomijaliby to co najistotniejsze dla rozwoju tego dziecka, blokując jego być może - skromny potencjał. Dopatrując się bowiem złej woli, utrudniania procesu - prowadzenia zajęć, poprzestajemy na aspekcie zewnętrznym - przejawie. Na sferze tylko formalnej, do tego dodając wolicjonalność... Gubimy się w domysłach i jesteśmy przekonani, że dziecko robi to wszystko z premedytacją, celowo w sposób przemyślany oraz okrutnie zaplanowany. 

Nic bardziej błędnego!!!

Dlaczego? Bo takie dziecko, zrozpaczone i zaniepokojone tym, że mniej umie i potrafi - śmieje się z innych osób pracujących na zajęciach – lub niszczy ich prace. 
Inaczej nie umie, nie potrafi zareagować. Tylko tak, i niestety - coraz częściej.

A po co ma nas??? Dorosłych - no właśnie. Myślmy, główkujmy...

W wywiadzie i rozmowie z Rossem Campbellem "Jak kochać dziecko" - Jak kochać dziecko? , oraz w artykule o poczuciu przynależności - i rodzących się w człowieku potrzebach, a na ich bazie – o pragnieniach, można też doszukać się wielu wskazówek. 

Na takie to właśnie sytuacje i problemy powinniśmy być wyczuleni, pracując z dziećmi - wychowując je i z serca, ucząc je miłości.

Tej miłości do samych siebie, do innych ludzi i wreszcie - do całego otaczającego je świata!!!