Nastolatek w domu

Jak wiemy, przechodzenie z wieku dzieciństwa w wiek dojrzały dokonuje się burzliwie, w sposób skomplikowany oraz trwa wyjątkowo długo. Jest równocześnie problemem tak indywidualnym, że nie sposób porównać jednej jednostki z kimś zupełnie innym. Każde dziecko i jego problemy są wyjątkowe, jednocześnie – ten sam problem u dwóch różnych młodych ludzi, wywołuje zupełnie inne następstwa.

Warto też pamiętać, że jest to ostatni okres, w którym można wpływać w sposób skuteczny na somatyczne oraz psychiczne właściwości naszego dziecka. Trzeba też pamiętać, że niewłaściwe oddziaływania czy też ich proporcje, mogą wpłynąć negatywnie i ukształtować jednostkę nie tak, jak byśmy tego chcieli, ze szkodą dla niej samej. Dlatego też, czasem wybiera się np. psychologiczne wzmacnianie jej psychiki, modelowanie zachowań i pomoc w rozwiązywaniu problemów osobistych. Lepiej pomóc dzieciakowi, nawet kosztem wyposażania go w tym czasie w podręcznikową wiedzę i umiejętności szkolne. Często – za przyzwoleniem domu, dysfunkcyjnego, oczekującego pomocy i wsparcia lub też wyręczenia, pracuję z dzieckiem ucząc go podstawowych umiejętności, pozostawiając czas na późniejsze nadrobienie zaległości, uzupełnienie wiedzy. Nauka to kwestia chęci i czasu, pewnej dojrzałości i odczucia potrzeby.

Często też sytuacje rodzinne (ubóstwo, alkoholizm, przemoc w domu, choroba rodziców, wyjazdy i opieka rodzin zastępczych) zakładają, że niewątpliwe trudności dziecka potęgują się. 

Wiek dorastania to przecież okres wzmożonej emocjonalności, niezwykłej intensywności oraz żywiołowości przeżyć, które tkwią w młodzieży jeszcze przez wiele lat. Chwiejność emocji, nadmierne wzruszanie się i przeżywanie, współodczuwanie a zaraz potem, okazywana twardość, nieugiętość czy okrucieństwo są dla tego wieku typowe.

Najbardziej charakterystyczne dla tego wieku potrzeby to przynależność do grupy koleżeńskiej, "paczki" oraz samodzielności i niezależności. To, czego młody człowiek nie znajduje wśród bliskich dorosłych czy w oczach nauczycieli – otrzymuje w wyniku współdziałania z rówieśnikami w grupach często o charakterze przemocowym, przestępczym – młodzi ludzie identyfikują się bowiem ze sobą ale i z pewnym stylem życia, przejmują wzorce i opinie, pragną w ten sposób współdziałać i uczyć się współpracy, rozładować napięcia pojawiające się w kontaktach z dorosłymi. 

To tu, mają zapewnione poczucie bezpieczeństwa, często w opozycji do świata naszych wartości i do nas, osób dorosłych. Manifestują swą odrębność, potrzeby, często kontestując uznane zdobycze, wartości, osiągnięte cele i prawidłowości funkcjonujące w świecie dorosłych.